< Terug naar hoofdpagina

Klimaatopgave voor mobiliteit

Mobiliteit is nu nog sterk afhankelijk van fiossiele brandstoffen. Dat zal in 3 decennia enorm moeten veranderen. Hier gaat het om elektrisch rijden, om mobiliteit de juiste prijs geven, en om het reduceren van voertuigkilometers. En ook om een goed ontwerp van een klimaatstrategie voor mobiliteit.

Notitie overzicht

Je kunt in ons land nog nauwelijks aan de mobiliteitstransitie werken. Er liggen wel veel rapporten en concepten, en veel professionals praten al een aantal jaren over smart hubs, Mobility as a service, rechtvaardiger transportprijzen en mulitmodale mobiliteitssystemen maar per saldo gebeurt er in de uitviering niet veel. Deze notitie beschrijft hoe dat komt. Maar belangrijker: in deze notitie valt te lezen hoe versnelling van de mobiliteitstransitie te realiseren valt.
De zwaarste weg-, spoor- en watervoertuigen zijn in ons land goed voor 13,6 Mton CO2-uitstoot op een totale uitstoot van 29,6 Mton (2022). Dat is meer dan 40%. De verduurzaming van voertuigen in deze sector blijft achter. Een studie van het Laboratorium Duurzame Mobiliteit inventariseert de belemmeringen voor verduurzaming in zes zware transportsectoren. En biedt ook oplossingen, met name in de regelgeving en samenwerking.
De VVD isoleert zich in het (duurzame) mobiliteitsdebat en bereikbaarheid van voorzieningen en diensten wordt een kernthema. Dit en meer blijkt uit een analyse van de verkiezingsprogramma’s van de belangrijkste politieke partijen door het Laboratorium Verantwoorde Mobiliteit.
Fietsen is populairder, wordt steeds populairder maar is nog niet een kern in onze mobiliteit. Wij vinden dat de fiets in al zijn verschijningvormen de motor van het toekomstige klimaat neutrale mobiliteitssysteem moet worden voor de kortere afstanden. Dan moet er nog veel gebeuren, vooral daar waar het fietsen achterblijft. Dat vraagt investering, aanmoediging, maar ook op plekken ontmoediging van niet- noodzakelijk autogebruik. De aandacht en de strategie voor dit alles staat centraal in deze notitie.
De 8e notitie van het Laboratorium Verantwoorde Mobiliteit gaat over twee belangrijke tekortkomingen in de stedelijke opgave rond personenmobiliteit en zeven verbeterpunten daarvoor. Nog afgezien van klimaat, schiet het mobiliteitssysteem in onze stedelijke gebieden op twee manieren tekort. Enerzijds bezwijkt het systeem in de dichtbevolkte delen onder een enorme druk. Anderzijds levert het in de dunner bevolkte delen niet wat het zou moeten leveren, namelijk bereikbaarheid; voor iedereen en op ieder moment. Dat kan en moet anders.
Binnen een halve eeuw zijn we een volstrekte auto- afhankelijkheid ingerommeld en daarmee in een onmogelijke positie terechtgekomen: mensen kopen en rijden een auto, terwijl ze dat misschien niet willen of kunnen. 97% van het huidige wagenpark rijdt nog fossiel waardoor fossiele emissie nog 20 jaar domineert. Sneller dan nu moet elektriciteit uit duurzame bronnen komen en hebben we duurzaam en sociaal aanvaardbaar gewonnen grondstoffen nodig voor de productie van de batterijen. Deze notitie kijkt het monster in de bek: we houden zélf de versnelling tegen door verkeerde praktijken en denkframes. Het goede nieuws: Die kunnen we dus ook zelf tegengaan. Een saneringsvoorstel voor 16 verkeerde praktijken

Lees verder: Bijdragen Hans Jeekel

Om te beginnen is hier het slothoofdstuk van mijn boek Inclusive Transport (20190 te vinden. In dat hoofdstuk geef ik aan hoe het mobiliteitsbeleid zich zou moeten ontwikkelen in het licht van de grote klimaatopgave. Ik koos daarbij nadrukkelijk voor een maatschappelijk perspectief. Vervolgens zijn er twee relatief recente colleges opgenomen. In het eerste college, voor Twentse studenten belicht ik congestie als een volstrekt onzinprobleem. In het tweede gehouden voor medewerkers van het ministerie van I&W ga ik in op de rol van hypes bij het realiseren van de klimaatopgave voor mobiliteit. Voor een Amerikaans- Nederlands seminar in 2018 in Washington DC kreeg ik de gelegenheid een keynote uit te spreken over Mobility as a Service. En op een congres van PTV (grote consultant voor transportmodellen) in Londen in 2013 mocht ik aangeven hoe een voldragen beleid inzake duurzame mobiliteit er uit hoort te zien. En tot slot is er een recent paper waarin ik samen met Floor Alkemade en Elena Mas Tur kijk naar effectief beleid voor duurzame mobiliteit in de periode na COVID-19.